COMME À LA RADIO - Brigitte Fontaine e
Areski Belkacem
Ce sera tout à fait comme à la radio
Ce ne sera rien
Rien que de la musique
Ce ne sera rien
Rien que des mots des mots des mots
Comme à la radio
Ça ne dérangera pas
Ça n'empêchera pas de jouer aux cartes
Ça n'empêchera pas de dormir sur
l'autoroute
Ça n'empêchera pas de parler d'argent
Ce sera tout à fait comme à la radio
Ce ne sera rien
Juste pour faire du bruit
Le silence est atroce
Quelque chose est atroce aussi
Entre les deux c'est la radio
Tout juste un peu de bruit
Pour combler le silence
Tout juste un peu de bruit
Et rien de plus
Tout juste un peu de bruit
N'ayez pas peur
Ce sera tout à fait
Comme à la radio
À cette minute
Des milliers de chats
Se feront écraser sur les routes
À cette minute
Un médecin alcoolique
Jurera au dessus du corps d'une jeune
fille
Et il dira:
"Elle ne va pas me claquer entre
les doigts, la garce"
À cette minute
Cinq vieilles dans un jardin public
Entameront la question de savoir
S'il est moins vingt ou moins cinq
À cette minute
Des milliers et des milliers de gens
Penseront que la vie est horrible
Et ils pleureront
À cette minute
Deux policiers entreront dans une
ambulance
Et ils jetteront dans la rivière un
jeune homme
Blessé à la tête
À cette minute
Une vieille dame ivre morte
gémira seule
Au dernier étage, sous son lit
Et ne pourra plus bouger
À cette minute
Un espagnol sera bien content
D'avoir trouvé du travail
Il fait froid dans le monde
Il fait froid
Ça commence à se savoir
Ça commence à se savoir
Et il y a des incendies
Qui s'allument
Dans certains endroits
Parce qu'il fait trop froid
Traducteur, traduisez
Mais n'ayez pas peur
On sait ce que c'est que la radio
La radio
Il ne peut rien s'y passer
Rien ne peut avoir d'importance
Ce n'est rien
Ce n'était rien
Juste pour faire du bruit
Juste de la musique
Juste des mots des mots des mots
Des mots
Tout juste un peu de bruit
Tout juste un peu de bruit
Tout juste un peu de bruit
Comme à la radio
Ne partez pas
Ne partez pas
COMO NO RÁDIO
Será exatamente como no rádio
Não será nada
Apenas música
Não será nada
Apenas palavras, palavras, palavras
Como no rádio
Isso não vai incomodar
Isso não impedirá de jogar baralho
Isso não impedira de dormir na estrada
Isso não impedirá de falar em dinheiro
Será exatamente como no rádio
Não será nada
Apenas para fazer barulho
O silêncio é atroz
Algo também é atroz
Entre os dois, está o rádio
Apenas um pouco de barulho
Para preencher o silêncio
Apenas um pouco de barulho
E nada mais
Apenas um pouco de barulho
Não se assuste
Será exatamente
Como no rádio
Neste momento
Milhares de gatos
Serão esmagados nas estradas
Neste momento
Um médico alcoólatra
Vai blasfemar sobre o corpo de uma jovem
E ele dirá: ela não vai empacotar entre
meus dedos, essa cadela
Neste momento
Cinco velhas num jardim público
Levantarão a questão de saber
Se tá faltando vinte ou faltando cinco
Neste momento
Uma velha bebaça gemerá sozinha
No último andar, debaixo da cama
E não será capaz de se mover
Neste momento
Um espanhol estará feliz
Por ter encontrado trabalho
Está frio no mundo
Está frio
Isso tá se tornando notícia
Isso tá se tornando notícia
E há incêndios
Que iluminam
Certos lugares
Porque está muito frio
Tradutor, traduza
Mas não tenha medo
Sabemos o que é o rádio
O rádio
Ali nada pode acontecer
Nada pode ter importância
Não é nada
Não foi nada
Apenas para fazer barulho
Apenas música
Apenas palavras, palavras, palavras
Palavras
Apenas um pouco de barulho
Apenas um pouco de barulho
Apenas um pouco de barulho
Como no rádio
Não vão embora
Não vão embora
IL SE PASSE DES CHOSES ICI - Brigitte
Fontaine
Il se passe des choses
ici
J'aime mieux rester au
lit
Y'a quelque chose de
pourri
Pass' moi un verr' de
whisky
Il neige des confettis
D' la cervelle et des
radis
La vie la vie
c'est la vie
J'aime mieux rester au
lit
Je crois que le
voisin crie
Mont' la radio je
te prie
J' veux pas savoir ce
qu'il dit
Il se passe des choses
ici
Connais-tu les pissenlits
Tu les verras vendredi
Dans un plan très
inédit
Pass' moi un verr' de
whisky.
On se moqu' de nous
ici
Y'a quelque chose de
pourri
Dieu est un grand
malpoli
J' lui
confierais pas mon p'tit
Dans la chambre c'est
la nuit
J' la connais c'est une
amie
N'aie pas peur c'est
pas la vie
C'est la nuit
prenons l' maquis
Il se passe des choses ici
La vie
la vie c'est la vie
J'aime mieux
rester au lit
Pass' moi un verr' de whisky
ACONTECEM COISAS AQUI
Acontecem coisas aqui
Eu prefiro ficar na cama
Há algo de podre
Me pasa um copo de whisky
Há confetes de neve
Cérebro e rabanetes
Vida, vida, é a vida
Eu prefiro ficar na cama
Eu acho que o vizinho está gritando
Aumenta o rádio, eu te peço
Eu não quero saber o que ele está
dizendo
Acontecem coisas aqui
Você conhece dentes de leão*
Você os verá na sexta-feira
Por um plano muito novo,
Me passa um copo de whisky.
Tão rindo na nossa cara
Há algo de podre
Deus é um grande mal-educado
Eu não confiaria meu pequeno a ele
No quarto, é noite.
Eu a conheço, é uma amiga
Não tenha medo. Não é a vida
É a noite, vamos ficar
"mocozados"**
Acontecem coisas aqui
A vida, a vida, é a vida
Eu prefiro ficar na cama
Me passa um copo de uísque
*dente de leão é uma planta muito
diurética, por isso, é conhecida como "pissenlit":
"mija-na-cama". além disso há a expressão francesa "sucer le
pissenlit par la racine: "chupar o dente de leão pela raiz", que é o
mesmo que dizer que a pessoa está morta.
**expressão surgida na época da guerra,
quando as pessoas da resistência se escondiam nas florestas para fugir dos
nazistas. vamos para o mato, vamos nos esconder.
LE BROUILLARD - Brigitte Fontaine e
Areski Belkacem
La poussière et le hasard
J'ai si peur de vos regards
Le soleil et le cafard
J'ai si peur de votre histoire
Il sera six heures du soir
Il sera six heures du soir
Vos visages seront noirs
La poussière et le hasard
Ce sera dans le brouillard
Il sera six heures du soir
Nous changerons de trottoir
Nous changerons de trottoir
le le le...
Le le le le le le le
Il y aura des motards
L'avion pour Madagascar
Le hasard et le brouillard
Et vos coeurs vos coeurs bizarres
Battront sans moi dans le noir
Sans moi... sans moi dans le noir
Il sera six heures du soir
J'ai si peur de vos regards
De vos coeurs vos coeurs bizarres
J'ai peur de votre départ
Bien plus que du reste encore
Bien plus que du reste encore
le le le...
A NEBLINA
A poeira e o acaso
Estou com tanto medo de seus olhares
O sol e o baixo astral
Estou com tanto medo de sua história
Serão seis horas da tarde
Serão seis horas da tarde
Seus rostos serão negros
A poeira e o acaso
Na neblina
Serão seis horas da tarde
Vamos mudar de calçada
Vamos mudar de calçada
Haverá motoqueiros
O avião para Madagascar
O acaso e a neblina
E seus corações, seus corações estranhos
Baterão sem mim no escuro
Sem mim... sem mim no escuro
Serão seis horas da tarde
Estou com tanto medo de seus olhares
Dos seus corações, seus corações
estranhos
Tenho medo de sua partida
Mais do que qualquer outra coisa
Mais do que qualquer outra coisa
LE GOUDRON - Brigitte
Fontaine e Areski Belkacem
Allons nous promener
Quel bonheur d'être
né
Le chemin est si
beau
Du berceau au
tombeau
J'ai perdu mes
lunettes
Ça va être la
fête
Les soldats sont
partis
Couverts de confettis
Le temps est un
bateau
La terre est un
gâteau
Le monde est un
jardin
Tenons nous par la
main
Le chemin est si beau
Du berceau au
tombeau
Nous nous promènerons
Dans l'odeur du
goudron
Dans les papiers qui
traînent
Blancs comme des
migraines
Blancs comme des mal
blancs
Près des chantiers
dormants
Gavons nous de
beignets
De frites et de
poulets
Le chemin est si
beau
Du berceau au tombeau
Nous irons voir
flamber
La ville tuméfiée
La vie est une
foire
J'ai mis ma robe
en moire
Mon frère est un
raté
Car il est
décédé
Allons nous dévorer
Dans les hôtels
meublés
Nous aurons des
mégots
Au fond du
lavabo
A l'aube les blessés
Cesseront de tousser
Nous aurons un
bébé
Nous l'entendrons
pleurer
Comme de l'eau qui bout
Les enfants sont tous
fous
Allons nous promener
Quel bonheur d'être
né
Le chemin est si
beau
Du berceau au
tombeau
J'ai perdu mes
lunettes
Ça va être la
fête
Les soldats sont
partis
Couverts de confettis
Le temps est un
bateau
La terre est un
gâteau
O ASFALTO
Vamos passear
Que felicidade ter nascido
O caminho é tão bonito
Do berço ao túmulo
Eu perdi meus óculos
Vamos comemorar
Os soldados foram embora*
Cobertos de confetes
O tempo é um barco
A terra é um bolo
O mundo é um jardim
Vamos nos dar as mãos
O caminho é tão bonito
Do berço ao túmulo
Vamos passear
No cheiro do asfalto
No meio dos papéis jogados no chão
Brancos como enxaquecas
Brancos como abcessos
Perto das obras paradas
Vamos nos entupir de rosquinhas
Fritas e galetos
O caminho é tão bonito
Do berço ao túmulo
Nós veremos a cidade golpeada**
Se incendiar
A vida é um festival
Eu coloquei meu vestido de brocado
Meu irmão é um fracasso
Porque ele é um defunto
Vamos nos devorar
Nos motéis
Vai ter bitucas de cigarro
No fundo da pia
Ao amanhecer, os mutilados
Vão parar de tossir
Teremos um bebê
Vamos ouvi-lo chorar
Como água fervendo
As crianças são uma loucura
Vamos passear
Que felicidade ter nascido
O caminho é tão lindo
Do berço ao túmulo
Eu perdi meus óculos
Vamos comemorar
Os soldados foram embora
Cobertos de confetes
O tempo é um barco
A terra é um bolo
*os soldados foram embora, de volta pra
casa, supondo aqui um clima de pós-guerra. Aconteceu a vitória, mas há também
uma sensação de desalento geral, de desconforto.
**a cidade entumecida, cheia de
hematomas, inchada por isso.
BRIGITTE - Brigitte Fontaine e Areski
Belkacem
Brigitte
Toujours au fond des cafés
Comme au fond d’un bois
Tu ne veux pas qu’on te voie
Pourquoi?
Brigitte
Toujours tu t’en vas chanter
Crier sur les toits
Et tout le monde te voit
Pourquoi ?
BRIGITTE
Brigitte
Sempre no fundo dos cafés
Como no fundo de uma floresta
Você não quer que as pessoas te vejam
Por quê?
Brigitte
Você sempre vai cantar por aí
Gritar aos quatro ventos
E todo mundo vê você
Por quê?
DEY - Toto
Bissainthe
Dey-o m-rélé dey-o
Ayiti
roy
Ayiti chéri min pitit-ou mouri
Min lot-yo toutouni
Sa ka poté dey-la pou ou roy
Dey-o m-chanté dey-o
Ayiti
roy
Dey-o m-rélé dey-o
Ayiti
roy
Ayititoma min san lan diaspora
Min péyi-a ap kaba
Sa ka poté dey-la pou-ou roy
Dey-o...
Ayiti jé femin
Ayiti désonnin
Ayiti détounin
Sa ka poté dey-la pou-ou roy
Dey-o..
Ayiti m-relé
M-relé-ou pou ou relé-m
Fok ou relé tout san-ou
Fok nous tout nous samblé
Fok nous tout samblé pou kombit
M-rélé
Roy
Roy
Ayiti Roy
DEUIL
Deuil, je crie le deuil d'Haïti
Deuil, je chante le deuil d'Haïti
Haïti, chérie, voici que les enfants
sont morts
Et que les autres sont nus
Qui va porter le deuil pour toi?
Aytitoma, ton sang est en diaspora
Le pays se meurt
Qui portera le deuil?
Haïti rendue aveugle
Haïti détournée
Haïti zombifiée
Qui portera ce deuil
Haïti je t'appelle
Je t'appelle que tu m'appelles
Que tu appelles et réunisses ton sang
pour le grand Koumbite*
LUTO
Luto, eu grito o luto do Haiti
De luto, eu canto o luto do Haiti
Haiti, querido, aqui as crianças estão
mortas
E os outros estão nus
Quem vai ficar de luto por você?
Haiti, seu sangue está em diáspora
O país está morrendo
Quem vai vertir o luto?
Haiti ficou cego
Haiti desembestado
Haiti zumbificado
Quem vestirá este luto?
Haiti, eu clamo por você
Eu chamo você para quevocê me chame
Para que você chame e reúna seu sangue
para o grande Koumbite*
*
Reunião de camponeses para comemorar o fim de um
trabalho coletivo. Há também uma conotação de uma coletividade se juntar para
lutar pela liberdade, lutar contra um opressor, lutar por uma vida melhor. O
grande Koumbite, poderia ser então considerado o grande levante.
MOI AUSSI - Brigitte Fontaine e Areski
Belkacem
(trecho inicial)
Moi
Je mange de la bouse de vache
Y'a bien du pain blanc
Mais c'est
Pour le patron
Moi
Je bois de la pisse de vache
Y'a bien du vin blanc
Mais c'est
Pour le patron
EU TAMBÉM
Eu
Eu como o esterco da vaca
Tem um monte de pão branco
Mas é pro patrão
Eu
Eu bebo o xixi da vaca
Tem um monte de vinho branco
Mas é pro patrão
LAMIZE PA DOUS - Toto Bissainthe
Osanyo, lamizè pa dous,
agoyé (bis)
Lamizè pa dous-ò agoyé
M-pral chaché lavi oú lot koté-roy
Namprin lavi ankó roy
Mézanmi m-namprin lavi ankó roy
Namprin lavi ankó roy
Mézanmi m-namprin lavi ankó roy
Viré isit sé dlo
Viré lòtbò sé on lot dlo roy
Nap broté roch yo komblé lanmé roy
Nanprim lavi ankó roy
LA MISE PA DOUCE
(trad. Mariann Mathéus)
(O sanyo)* la misère n'est pas douce
(agoye)* bis
La misère n'est pas douce
(agoye)*
Je vais chercher la vie ailleurs
Il n'y a plus de vie
Mes amis, la vie n'existe plus
Tu te tournes ici, c'est de l'eau
Tu te tournes de l'autre côté, c'est de
l'eau
Nous passons notre vie à essayer de
combler la mer avec des pierres
Il n'y a plus de vie
A MISÉRIA NÃO É DOCE
Ó senhor, a miséria não é doce,
cuidado! bis
A miséria não é doce, cuidado!
Eu vou procurar a vida em outro lugar
Não há mais vida
Meus amigos, a vida não existe mais
Você vira desse lado, é água
Você se vira para o outro lado, é água
Passamos nossa vida tentando encher o
mar com pedras
A vida não existe mais
*as palavras entre parênteses são termos
de origem africana.
*** agradecimentos
especiais a Jean Claude Elias, cuja revisão dedicada e atenta trouxe precisão, vida
e profundidade a esta tradução livre.
Comentários
Postar um comentário